Kế hoạch phát triển kinh tế của Việt Nam (2026-2030)

Vào đầu tháng 1 năm 2026, Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ 14 đã được tổ chức nhằm xác định hướng phát triển kinh tế xã hội cho giai đoạn 5 năm tiếp theo 2026 đến 2030.

Kế hoạch này nằm trong mắt sách chiến lược dài hạn kéo dài nhiều thập kỷ với mục tiêu đưa Việt Nam thành quốc gia đang phát triển vào năm 2030 và vươn lên trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045.

Hay Tổng Bí thư Tô Lâm còn gọi giai đoạn này là kỷ nguyên vương mình của dân tộc.

Chính vì vậy mà 5 năm tới tính từ 2026 là giai đoạn then chốt đặt nền móng cho hành trình đạt được mục tiêu của Việt Nam. Ở góc nhìn cá nhân thì mình nghĩ là

Nam. Ở góc nhìn cá nhân thì mình nghĩ là việc hiểu được những định hướng lớn của Đảng và Nhà nước không chỉ là một quyền lợi mà còn là trách nhiệm của mỗi người dân Việt Nam. Bởi vì khi biết được đất nước đang đi về đâu thì chúng ta mới chủ

động nắm bắt được những cơ hội cho bản thân, cho những tổ chức mình đang làm việc và rộng hơn là cho cả xã hội. Ngoài

ra thì mình nghĩ đó cũng là cách để mỗi người có thể tự đặt câu hỏi là mình đang đóng góp gì hay có thể đóng góp gì cho giai đoạn mang đến mức ngoặc như thế này của dân tộc. Vì lý do đó cho nên mình đã đọc và phân tích các nghị quyết, các văn

bản chiến lược được công bố chính thức rồi tóm tắt trong video này. Video này

sẽ được chia làm hai phần lớn. Thứ nhất

là chính xác toàn cảnh mục tiêu của Việt Nam là gì? Tất nhiên là chiến lược phát triển của một quốc gia sẽ bao gồm rất là nhiều khía cạnh từ phát triển văn hóa, xã hội, môi trường, đối nội, đối ngoại.

Tuy nhiên á thì trong video này mình sẽ chỉ tập trung nêu lên chiến lược về kinh tế, cụ thể là chiến lược về động lực phát triển kinh tế của Việt Nam trong 5 đến 20 năm tới. Và cuối cùng là những định hướng này có ý nghĩa gì và được

hình dung như thế nào đối với mỗi chúng ta ở cấp độ cá nhân?

Dựa trên nghị quyết của Đại hội đảng lần thứ 14 thì Việt Nam muốn trở thành quốc gia phát triển nhanh bền vững với nền công nghiệp hiện đại và mức thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và trở thành

nước có thu nhập cao vào năm 2045. Và

cái bức tranh toàn cảnh Việt Nam muốn trở thành như thế nào được tóm gọn trong 12 định hướng.

Với kinh tế sẽ lấy khoa học công nghệ và chuyển đổi số làm động lực tăng trưởng chính.

Trong lúc phát triển kinh tế thì vẫn đảm bảo an sinh xã hội, phát triển văn hóa và phát triển toàn diện về đất và trí cho người Việt, đặc biệt là nâng cao nền giáo dục nhất

là trong đào tạo những ngành trọng điểm.

Trong lúc phát triển kinh tế thì môi trường vẫn được bảo vệ và thích ứng với thiên tai tốt hơn. Ngoài ra thì trong lúc phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường thì vẫn phải bảo vệ vững chắc

tổ quốc với đường lối đối ngoại là độc lập và tự chủ.

Và điều kiện để tất cả bốn khí cạnh trên được hoàn thành thì nó phải dựa ở trên một nền tảng vững chắc của nhà nước. Đó

là nhà nước phải đồng bộ về thể chế, phải hoàn thiện cơ chế và hoàn thiện chính sách phù hợp, hoạt động hiệu quả lấy dân làm gốc và đảng phải trong sạch và đẩy lùi tiêu

cực. Và 12 định hướng này cũng được cụ

cực. Và 12 định hướng này cũng được cụ thể hóa thành 31 mục tiêu có chỉ số chi tiết với mỗi mục tiêu gắn liền với một cơ quan chịu trách nhiệm và một deadline cụ thể phải hoàn thành đó là cuối năm

2030.

31 mục tiêu này có thể được chia tương ứng với 12 định hướng đã đề ra với chín mục tiêu về xã hội. Phần lớn thì đều được kế thừa từ các kỳ đại hội trước nhưng mà lần này được đặt mục tiêu cao

hơn rõ rệt. Tiếp theo là sáu mục tiêu về môi trường thì cũng hầu hết là đều được kế thừa từ các kỳ đại hội trước nhưng mà đây là lần đầu tiên chỉ tiêu giảm phát thải khí nhà kính được đưa trực tiếp vào

KBI của đại hội đảng để giám sát và thực thi. Theo mình hiểu là mục tiêu này mới

thi. Theo mình hiểu là mục tiêu này mới được thêm vào không phải chỉ đơn thuần là thêm mục tiêu về bảo vệ môi trường mà nó là một phản ứng bắt buộc trước cơ chế định giá cacbon của liên minh châu EU để

các doanh nghiệp Việt Nam tránh bị tính thêm cacbon task khi mà xuất khẩu. Và 16

mục tiêu còn lại thuộc về phần kinh tế.

Mình sẽ nói chi tiết phần này ở đoạn sau. Riêng với phần định hướng về an

sau. Riêng với phần định hướng về an ninh và đối ngoại đang không có mục tiêu cụ thể, theo mình hiểu là khía cạnh này không có chỉ số đo về tính định lượng vì mình nghĩ là thước đo lớn nhất của mục tiêu này nằm ở việc người dân có cảm

thấy an toàn. và hòa bình trên cái lãnh thủ của Việt Nam không? Nên miễn là chúng ta được sống trong hòa bình và an ninh tốt thì mục tiêu này coi như là thành công.

Khi nhìn vào bức tranh tổng quan thì kinh tế chiếm tới 16 chỉ tiêu. Và theo

mình hiểu thì 16 con số này đang cùng giải một bài toán duy nhất đó là liệu Việt Nam có thể thoát khỏi được bảy thu nhập trung bình hay không với cấu trúc năm lớp rõ ràng.

Ở lớp đầu tiên là mục tiêu đầu ra phải tăng trưởng GDP 10% và đạt được GDP bình quân đầu người 8500 USD. Hai con số này cũng chính là ngưỡng tối thiểu để Việt Nam được công nhận là nước thu nhập

trung bình cao nên là nếu thiếu một trong hai thì mục tiêu thoát bảy thu nhập trung bình của Việt Nam sẽ không đạt. Ở lớp thứ hai trả lời cho câu hỏi

đạt. Ở lớp thứ hai trả lời cho câu hỏi cái gì giúp Việt Nam tăng trưởng GDV 10%. không phải từ đổ thêm vốn và đổ

10%. không phải từ đổ thêm vốn và đổ thêm lao động giống như mình đã làm 30 năm qua mà là từ làm thông minh hơn, hiệu suất hơn thông qua hai việc chính đó là tăng tỷ trọng và giá trị của ngành

chế biến chế tạo và phát triển kinh tế số. Ở lớp thứ ba trả lời cho câu hỏi của

số. Ở lớp thứ ba trả lời cho câu hỏi của máy tăng trưởng này có đủ nhiên liệu để chạy không? Bởi vì tăng trưởng sẽ không

chạy không? Bởi vì tăng trưởng sẽ không thể tự sinh ra, nó phải được đổ vốn, phải được đầu tư thì tổng số vốn đầu tư toàn xã hội phải lên tới khoảng 40% GDP một mức khá là cao so với hiện tại.

Trong đó nhà nước sẽ đóng vai trò chủ đạo chiếm khoảng một nửa. Bởi vì đầu tư công phải đủ mạnh thì doanh nghiệp mới có động lực để đầu tư theo. Nhưng chỉ

đầu tư thôi thì chưa đủ vì nền kinh tế cũng phải tiết kiệm và tái đầu tư thay vì tiêu dùng hết ngay lập tức. Đồng thời

thì người dân cũng phải có thu nhập đủ cao để duy trì mất tiêu dùng.

Và một phần nữa cũng quan trọng là dòng tiền từ bên ngoài, du lịch quốc tế cùng với xuất khẩu và FDI là những cái ống dẫn ngoại tệ giúp cho nền kinh tế vận hành trơn tru hơn. Bốn yếu tố trụ cục này phải đi cùng nhau. Nếu thiếu một cái

thì nền kinh tế của Việt Nam sẽ mất cân bằng.

Ở lớp thứ tư trả lời cho câu hỏi là tăng trưởng đó có bình vẫn không hay là chúng ta đang phải vay mượn ở trong tương lai?

Bạn có thể hiểu nô na là nhà nước phải thu đủ tiền như là thuế, dịch vụ kinh doanh thì mới có thể đầu tư mà không cần vay quá nhiều. Mức thu ngân sách được kỳ

vọng là 98% GDP và nhà nước có thể chấp nhận bội chi ở khoảng 5% GDP. Đây là một mức khá là cao so với thông thường.

Nhưng mà 5% vẫn đang ở ngưỡng trong tầm kiểm soát nếu mà tăng trưởng của chúng ta thật sự đạt được đúng 10%.

Và quan trọng hơn là tăng trưởng phải đi kèm với sự hiệu quả. Nghĩa là nếu nền kinh tế tăng trưởng mà tiêu thụ năng lượng lại cũng tăng tương ứng thì Việt Nam đang bị kẹt bởi chi phí nhập khẩu năng lượng và mất sức cạnh tranh dài

hạn. Và cuối cùng là ở lớp thứ năm. hiện

hạn. Và cuối cùng là ở lớp thứ năm. hiện

đại hóa cơ sở hạ tầng với chỉ tiêu là đô thị hóa phải trên 50%. Đây là chỉ tiêu cuối cùng nhưng mà lại là điều kiện để tất cả những cái lớp phía trên hoạt động được. Mục tiêu này nô na là hoàn thiện

được. Mục tiêu này nô na là hoàn thiện các cái hạ tầng giao thông đồng bộ vành đai, metro, sân bay, kết nối các cái đường cao tốc. Mục tiêu là vừa gắn kết các cái vùng kinh tế trọng điểm lại với

nhau và vừa hỗ trợ dịch chuyển dân cư.

Như vậy á thì khi mà đô thị tập trung hạ tầng kết nối doanh nghiệp và tạo ra quy mô đủ lớn để kinh tế số và công nghiệp hiện đại có thể vận hành được hiệu quả.

Nói chung là không có đô thị hóa đủ mạnh thì cả cái cổ máy các cái lớp phía trên sẽ bị vận hành rồi rạt và kém hiệu quả.

Đó cũng là lý do tại sao bạn thấy trong những năm vừa rồi các dự án công về hạ tầng được đẩy mạnh vì nó là phần nền tảng quan trọng nhất cho toàn bộ kế hoạch đạt được mục tiêu cuối cùng. Và

trong video này mình sẽ chỉ tập trung vào giải thích chi tiết ở lớp thứ hai, cũng là lớp được Đảng và Nhà nước nhấn mạnh nhất. Động lực cốt lõi để chúng ta

mạnh nhất. Động lực cốt lõi để chúng ta thoát khỏi bảy thu nhập trong 5 đến 20 năm tới chính là kinh tế số và khoa học công nghệ. Trước khi đi vào chi tiết

công nghệ. Trước khi đi vào chi tiết phần này thì mình muốn dừng lại một chút để hỏi câu hỏi quan trọng hơn đó là tại sao Việt Nam lại đặt cược vào kinh tế số và chuyển đổi khoa học công nghệ.

Để trả lời cho câu hỏi này thì mình cần quay lại lý thuyết kinh tế căn bản. Đó

là GDP của một nền kinh tế có thể tăng theo hai cách. Cách thứ nhất là đổ thêm vào, thêm người lao động, thêm vốn, thêm đất đai. Việt Nam đã làm điều này rất

đất đai. Việt Nam đã làm điều này rất tốt trong vòng 30 năm qua. Hàng chục

triệu người chuyển từ ruộng lúa sang nhà máy, vốn FDI đổ vào liên tục, xuất khẩu tăng mỗi năm. Còn cách thứ hai là làm hiệu quả hơn cùng với lượng người đó và vốn đó nhưng mà tạo ra nhiều giá trị

hơn. Kinh tế học ở đây là tăng TFP là

hơn. Kinh tế học ở đây là tăng TFP là tăng năng suất nhân tố tổng hợp. Vấn đề

là cách thứ nhất đã tới giới hạn tự nhiên của nó, không còn nhân công rẻ, không còn dư địa đất để khai thác. Cho

nên nếu mà tiếp tục cách cũ thì tăng trưởng của chúng ta sẽ chậm lại. Đây

chính là bẫy thu nhập trung bình mà nhiều nước trên thế giới đã bị mắc lại vì họ vừa không có khả năng cạnh tranh ở phần cao hơn nhưng họ cũng không thể duy trì những lợi thế cũ là nhân công rẻ và

còn nhiều dư địa đất đai để phát triển.

Vì vậy nên mục tiêu của nghị quyết đại hội lần thứ 14 không phải tăng trưởng theo cách cũ mà làm theo cách mới trước khi nó quá muộn. Việt Nam chọn công cụ chính là kinh tế số và khoa học công nghệ bởi vì đó là con đường mà nhiều

quốc gia Châu Á đã chọn đi để thoát khỏi bảy thu nhập trung bình. Điển hình nhất là Hàn Quốc và Đài Loan đã leo lên từ gia công sang sản xuất có giá trị cao song song với việc số hóa toàn nền kinh tế và TFP được xác nhận là động lực

chính đằng sau kỳ tích tăng trưởng của họ. Đây cũng là con đường mà Trung Quốc

họ. Đây cũng là con đường mà Trung Quốc đang buộc phải đi bởi vì mô hình tăng trưởng dựa vào đổ vốn họ đã đạt đến mức giới hạn. Quay trở lại thì khi mà bạn

giới hạn. Quay trở lại thì khi mà bạn nhìn vào hai chỉ tiêu về kinh tế số và chế biến chế tạo, bạn sẽ thấy được có hai mục tiêu cốt lõi nhất đó là số hóa nền kinh tế và tăng giá trị của ngành

bán dẫn. Và hai mục tiêu cốt lõi này

bán dẫn. Và hai mục tiêu cốt lõi này không tách rồi mà đang xen vào nhau.

Càng đi sau bạn sẽ càng hiểu là để thực sự số hóa nền kinh tế thành công và an toàn thì không thể thiếu năng lực tự chủ của ngành bán dẫn và ngược lại. Vậy thì

nhà nước đang lên kế hoạch gì cho việc phát triển từng mục tiêu trọng điểm này và quan trọng hơn là nó sẽ ảnh hưởng gì đến cuộc sống hàng ngày của bạn.

Với mục tiêu số hóa nền kinh tế thì nó cũng đồng nghĩa với việc số hóa mọi khía cạnh trong cuộc sống của bạn. Với tầm

nhìn 5 đến 10 năm nữa, bạn có thể thấy là cuộc sống của bạn có hai thay đổi lớn. Đầu tiên là mọi số liệu cuộc đời

lớn. Đầu tiên là mọi số liệu cuộc đời đều liên kết với số căn cước công dân của bạn. Từ những việc đơn giản nhất như

của bạn. Từ những việc đơn giản nhất như là bạn là ai, quê quán hoặc là gia đình của bạn là gì đến những việc bạn kiếm được bao nhiêu tiền, thanh toán hay vay mượn những gì hoặc là bạn đi khám cũng không cần phải mang theo một tập hồ sơ

vì lịch sử khám bệnh đã có sẵn trên hệ thống quốc gia và bạn cũng không dám bịa ở câu chuyện là 12 năm được học sinh giỏi hay là đạt được xuất sắc của đại học này hay đại học kia. bảo hiểm xã hội hoặc là thuế của bạn cũng được tính tự

động và lương hưu cũng vậy thay vì bạn phải điền rất nhiều giấy tờ để được nhận và quan trọng nhất là chỉ cần show VNID thì bạn biết được là con nhỏ bạn thân hay than nghèo của bạn đang thực sự là chủ sử dụng của mấy miếng đất hoặc là

mấy căn biệt thự ở Hồ Tây. Bạn thử hình dung là dữ liệu của một người dân đã bao gồm rất là nhiều thứ như vậy thì khi nhân lên cho 100 triệu dân Việt Nam sẽ tạo ra một kho dữ liệu khổng lồ và không chỉ dừng lại ở dữ liệu của người dân mà

dữ liệu nội bộ của các cơ quan nhà nước cũng sẽ được số hóa, lưu trữ, kết nối và chia sẻ với nhau. Và để xử lý lượng dữ liệu lớn này thì chúng ta cần một cái hạ tầng data center đủ lớn. Và vào cuối năm

ngoái thì bạn cũng có thể thấy là nhà nước đã hoàn thiện và khánh thành trung tâm dữ liệu tại Hòa Lạc ở Hà Nội. Để

hoàn thành hết cơ sở dữ liệu của tất cả các cơ quan ban ngành sẽ còn cần một khoảng thời gian nữa. Nhưng một khi nhà nước hoàn thiện sở hữu tất cả dữ liệu này thì nó có hai lợi ích lớn. Thứ nhất

là dịch vụ công nhanh hơn. Thay vì bạn phải làm thủ tục vay hoặc là mở doanh nghiệp phải chứng minh rất là nhiều giấy từ và mất hơn một tuần. Thì với VNAD và Trung tâm dữ liệu quốc gia thì mọi thông

tin về bạn đã được lưu trữ sẵn và sẵn sàng để ngân hàng ra quyết định cho bạn vay chưa đến 5 phút. Ngoài ra thì nhà nước có thể cá nhân hóa để các chính sách đến với bạn thay vì bạn phải tìm đến họ. Mình có thể lấy một cái ví dụ

đến họ. Mình có thể lấy một cái ví dụ như là ví dụ hệ thống phát hiện ra là bạn có GBA 4 chấm đi và nhà bạn thuộc hộ nghèo và bạn đủ điều kiện sinh học bổng ABC gì đó thì một thông báo bạn đủ điều

kiện sẽ tự động xuất hiện trên VNAD của bạn. Plus lớ. Thứ hai là nhà nước có thể

bạn. Plus lớ. Thứ hai là nhà nước có thể thương mại hóa dựa trên dữ liệu khổng lồ này. Nhưng tất nhiên là được khai thác

này. Nhưng tất nhiên là được khai thác một cách minh bạch và có kiểm sát. Mình

lấy tạo một ví dụ cho bạn dễ hình dung.

Đó là giả sử dữ liệu y tế của quốc gia cho thấy là hơn 20% người Việt trong độ tuổi 50 đến 80 mắc bệnh Alzheimer đi.

Mình chỉ thí dụ thôi nha. Thì với dữ liệu đó nhà nước có thể mời các tập đoàn dược hàng đầu thế giới và Việt Nam kèm theo điều kiện ưu đãi giá thuốc cho người dân. Ngược lại á thì các công ty

người dân. Ngược lại á thì các công ty này có thể mua dữ liệu về hành vi dùng thuốc và khám chữa bệnh từ nhà nước để có thể phát triển những cái sản phẩm phù hợp hơn với cái bệnh lý của người Việt.

Hoặc đơn giản hơn á là nếu mà dữ liệu cho thấy là hơn 50% những cặp đôi mới cưới tìm mua nhà trong năm đầu tiên sau khi kết hôn thì nhà nước có thể thiết kế ngay một cái gói ưu đãi vay mua nhà cho

nhóm trẻ mới kết hôn và kết hợp với các chủ đầu tư bất động sản để đẩy cung và cầu gặp nhau nhanh hơn.

Kết quả là nhiều bên cùng có lợi từ người dân đến doanh nghiệp và đến cả nhà nước. Đó là chưa kể có một số lợi ích

nước. Đó là chưa kể có một số lợi ích khác như là làm giảm tham nhũng. Bởi vì

mọi tài sản số và nguồn tiền thu chi đều được track trên hệ thống hoặc là nhờ vào dữ liệu dân cư trên hệ thống. Điều này

cũng có thể giúp công an có thể tìm được thội phạm nhanh hơn nữa. Thay đổi thứ hai là người dân Việt Nam sẽ có sự nâng cấp về hệ tầng biển thông. Hay nói ở ngôn ngữ bình dân thì có nghĩa là internet và sóng điện thoại của bạn sẽ

mạnh hơn. Nhưng nếu bạn nhìn ở mặt vĩ mô

mạnh hơn. Nhưng nếu bạn nhìn ở mặt vĩ mô thì sự nâng cấp này giúp cho các startup có thể triển khai mô hình kinh doanh số mới và người dân sẽ được sử dụng những dịch vụ tiên tiến hơn.

Có ba thứ thay đổi chính mà bạn cần biết. Thứ nhất là thêm cáp quang được

biết. Thứ nhất là thêm cáp quang được phủ sóng 5G toàn quốc và được nâng cấp lên IPv6. Tuy nhiên là sự nâng cấp về hạ

lên IPv6. Tuy nhiên là sự nâng cấp về hạ tần số sẽ không thể phát huy tác dụng nếu chúng không đi kèm với sự thay đổi về nhân lực và thể chế.

Ở mặt nhân lực thì Việt Nam đang làm hai việc song song đó là xây dựng một đội tinh nhuệ và nâng cấp mặt bằng chung.

Thì theo đề án năm 1 năm thì Việt Nam lên kế hoạch đào tạo ít nhất là 10.000 chuyên gia an ninh mạng chuyên sâu đến năm 2030. Và để thu hút được cái nhóm

năm 2030. Và để thu hút được cái nhóm người này á thì nhà nước áp dụng mức lương cạnh tranh theo thị trường chung.

Còn với mục tiêu nâng mặt bằng chung thì nhà nước đang có những cái đề án như là nâng cao kỹ năng số quốc gia. Chúng ta

bắt đầu có những cái chương trình dạy kỹ năng số ở cấp tiểu học, trung học cơ sở và đại học. Ngoài ra thì nhà nước cũng có những cái chương trình đào tạo kỹ năng số cho người lớn thông qua các cái trung tâm cộng đồng tổ chức xã hội để

hướng tới mục tiêu là phủ cập kỹ năng số đến cho tất cả mọi người vào năm 2030.

Về mặt thể chế thì nhà nước đã thừa nhận là pháp lý thường chậm hơn công nghệ cho nên Việt Nam đã chọn một cách khác đó là cho phép thử trước rồi mới viết luật sau. Cơ chế này được gọi là regulatory

sau. Cơ chế này được gọi là regulatory sandbox được đặt trong nghị quyết 57.

Hiểu nô na là fintech startup được hoạt động trong một vùng thử nghiệm có kiểm soát và vẫn trong tầm quản lý của nhà nước. Và startup trong cái khoảng thời

nước. Và startup trong cái khoảng thời gian thử nghiệm này phải trả lời được ba câu hỏi quan trọng. Đó là mô hình này có chạy không? Có an toàn không? Và thị

chạy không? Có an toàn không? Và thị

trường có thực sự chấp nhận nó không?

Nếu câu trả lời là có thì nhà nước mới từng bước hợp thức hóa nó và mở rộng ra toàn thị trường. Đặc biệt đó là hai trung tâm tài chính quốc tế ở thành phố Hồ Chí Minh và ở Đà Nẵng được sử dụng như là phòng láp cho mô hình này. Với

thành phố Hồ Chí Minh sẽ tập trung vào vốn, ngân hàng và fintech. Còn Đà Nẵng sẽ tập trung vào thử nghiệm tài sản số, tiền số và tài chính xanh. Và cuối cùng là doanh nghiệp. Vì nếu không có doanh nghiệp triển khai thì việc có đầy đủ hạ

tầng hay là nhân lực thể chế thì cũng sẽ không tạo ra được giá trị kinh tế thật sự. Cho nên là theo quyết định 1132 thì

sự. Cho nên là theo quyết định 1132 thì doanh nghiệp công nghệ số được có mức ưu đãi thuế lớn, có thể tiếp cận vốn, vay ưu đãi và thủ tục cấp phép nhanh hơn.

Ngoài số hóa nền kinh tế thì tăng giá trị ngành bán dẫn cũng được đặt lên ưu tiên hàng đầu bởi Đảng và Nhà nước.

Chúng ta chọn đường lối này bởi vì ngành bán dẫn không chỉ là một ngành kinh tế mà nó còn là một công nghệ chiến lược định hình quyền lực chính trị thế kỷ 21.

Để giải thích tại sao bán giỡn quan trọng thì nó là thành phần cốt lõi của mọi thiết bị điện tử hiện đại từ điện thoại thông minh cho đến máy tính, máy chủ dữ liệu cho tới hệ thống quốc phòng

hay thậm chí là hệ thống AI. Nhưng dù là chip dễ làm hay chip khó làm thì cũng không có quốc gia nào đang làm chủ toàn bộ cái chuỗi giá trị từ thiết kế sản xuất cho đến công đoạn đóng gói cả. Thay

vào đó thì chuỗi này bị xé nhỏ thành nhiều công đoạn và mỗi công đoạn lại nằm trong tay một vài ống lớn khác nhau. Và

Việt Nam ở thời điểm hiện tại vẫn đang đứng ở phần tạo ra giá trị thặng như ít nhất trong chuỗi đó. Vậy thì chiến lược là gì? Theo nghị quyết 1018 của Thủ

là gì? Theo nghị quyết 1018 của Thủ tướng Chính phủ thì Việt Nam muốn xây dựng một hệ sinh thái chiếp bán dẫn hoàn chỉnh. Nhưng hoàn chỉnh ở đây không phải

chỉnh. Nhưng hoàn chỉnh ở đây không phải là làm tất cả mọi thứ mà là làm những phần chiến lược. Cụ thể là chúng ta có ba mục tiêu lớn. Thứ nhất là giữ vững vị trí hiện tại nhưng làm tốt hơn. Hiện tại

thì Việt Nam mới chỉ chiếm khoảng 1% công suất assembly test packaging toàn cầu. Tức là chúng ta đã có mặt trong

cầu. Tức là chúng ta đã có mặt trong chuỗi rồi nhưng vấn đề là cái phần lớn lợi nhuận công nghệ và quyền kiểm soát vẫn đang nằm trong tay các tập đoàn nước ngoài như là Samsung hay là TSMC. Cho

nên là mục tiêu không chỉ là mở rộng quy mô mà từng bước chuyển sang phía doanh nghiệp Việt làm chủ từ công nghệ đến quy trình cho đến phần vận hành. Thứ hai là tiến tới tự thiết kế chip của chúng ta.

Hiện tại thì phần lớn kỹ sư Việt Nam trong ngành bán dẫn đang làm ở các trung tâm thiết kế của những công ty nước ngoài như là Intel hoặc là tức là mình có tham gia vào khâu design, khâu thiết kế nhưng chủ yếu là làm theo spec và

roadmap từ công ty mẹ chứ chưa phải là chúng ta tự quyết định là chúng ta thiết kế con chip gì. Mục tiêu tương lai là chúng ta có thể chủ động hơn ở khâu này.

Không phải thiết kế mọi loại chip mà là tập trung vào những dòng chip cho thị trường chiến lược mà chúng ta muốn. Thứ

ba là chúng ta muốn từng bước tham gia sâu hơn vào khâu sản xuất. Hiện tại thì Việt Nam gần như chưa có năng lực sản xuất Wifer Fabrication ở quy mô lớn. Mục

tiêu dài hạn là từng bước chúng ta có thể tự sản xuất được ở trong nước. Nhưng

mà chiến lược không phải là chúng ta tự làm hết mà là chọn lọc. Chip nào không quá phức tạp, thị trường đủ lớn thì có thể sản xuất trong nước. Còn chip nào quá tiên tiến thì chúng ta có thể tiếp tục hợp tác với các công ty hàng đầu.

Vậy thì Việt Nam sẽ chọn loại chip như thế nào? Cụ thể hơn là hướng đi của Việt

thế nào? Cụ thể hơn là hướng đi của Việt Nam là chip chuyên dụng. Tức là những con chip được thiết kế cho tính năng nhỏ cụ thể được sử dụng trong các lĩnh vực như là AI, IoT, tự động hóa công nghiệp

hoặc là các hệ thống quan trọng như là viễn thông, y tế, năng lượng với cái yêu cầu bảo mật cao. Lý do chúng ta chọn chip chuyên dụng là bởi vì chip đa dụng thì quá khó và chỉ có một vài quốc gia

làm được. Còn chiếp chuyên dụng thì dễ

làm được. Còn chiếp chuyên dụng thì dễ tiếp cận hơn, rẻ hơn và vẫn còn rất nhiều đất để phát triển. Và nếu Việt Nam thành công trong việc thiết kế và chế tạo ra chip chuyên dụng thì chúng ta đạt được một mục tiêu trong chiến lược xe

bằng set cộng 1. Mục tiêu này không chỉ nhằm đưa ngành bán dẫn của Việt Nam lên mà còn sử dụng những con chip trong ngành bán dẫn để phát triển toàn bộ ngành điện tử. Bởi vì những con chip là trái tim của tất cả các sản phẩm điện

tử. Cho nên nếu mà chúng ta chỉ sản xuất

tử. Cho nên nếu mà chúng ta chỉ sản xuất ra phần trái tim thôi thì chúng ta vẫn đang bị phụ thuộc vào các nước khác để sản xuất cho sản phẩm cuối cùng.

Và để toàn bộ ngành này có thể đi lên và đạt được mục tiêu thì nhà nước đang đầu tư vào hệ sinh thái bao gồm hạ tầng, nhân lực thể chế để đưa toàn ngành này phát triển.

Trước tiên là hạ tầng thì theo định hướng đến năm 2030 Việt Nam sẽ bắt đầu có một pháp quy mô nhỏ phục vụ cho nghiên cứu và sản xuất đơn giản. Song

song đó là chúng ta sẽ có khoảng 10 nhà máy đóng gói kiểm thử. Nhưng mà hạ tầng ở đây không phải chỉ là nhà máy mà nó là cả một bộ công cụ để ngành này có thể chạy được. Ngoài ra á, nhà nước còn đầu

chạy được. Ngoài ra á, nhà nước còn đầu tư vào phần hạ tầng để mà toàn bộ ngành bán dẫn có thể tồn tại và phát triển lâu dài, bao gồm cả điện ổn định, nước sạch, hạ tần số và siêu máy tính. Song song

với việc đầu tư về hạ tầng thì nhân lực cũng là một phần thiết yếu trong cái bức tranh của ngành này. Theo mục tiêu trong quyết định 108 thì đến năm 2030 Việt Nam

sẽ có tầm 50.000 ngàn kỹ sư bán dẫn và xa hơn nữa là quy mô lớn hơn trong các giai đoạn tiếp theo. Về dài hãng á thì sẽ đẩy mạnh đào tạo STEM từ phổ thông đại học và sau đại học. Còn với plan

ngắn hạn thì sẽ reskill và upskill chuyển đổi những cái kỹ sư các ngành gần với bán dẫn như là IT, điện tử, viễn thông sang ngành bán dẫn. tức là tận dụng ngay nguồn lực sẵn có và chỉ

reskill và upskill họ để tăng tốc cho giai đoạn 5 năm tới này. Song song đó thì nhà nước cũng xây dựng cơ chế và phúc lợi để thu hút của nhân tài bao gồm cả chuyên gia quốc tế, cả Việt Kiều và kết nối họ và mạng lưới đổi mới sáng tạo

trong lĩnh vực bán dẫn. Bởi vì mục tiêu của Việt Nam không phải chỉ là phục vụ cho nhân lực của Việt Nam mà còn hướng tới trở thành một trung tâm cung cấp nhân lực bán dẫn cho thị trường toàn cầu. Về mặt thể chế thì đây là một dự án

cầu. Về mặt thể chế thì đây là một dự án trọng điểm quan trọng nhất của quốc gia và cần sự hợp tác giữa nhiều ban ngành khác nhau. Từ Bộ Ngoại giao kết nối với

khác nhau. Từ Bộ Ngoại giao kết nối với các tập đoàn bán dẫn lớn trên thế giới tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường lo phần năng lượng, Bộ Tài chính đổ tiền cho nghiên cứu giảm thuế đến Bộ Giáo dục Đào tạo năng lực và Bộ Công Thương triển

khai hạ tầng nhà máy vân vân và may mây.

Cho nên là theo quyết định 2265 thì nhà nước sẽ thành lập riêng một ban chỉ đạo quốc gia về phát triển công nghiệp và bán dẫn do Thủ tướng trực tiếp đứng đầu để xử lý các cái vấn đề liên ngành này nhanh hơn. Ngoài ra thì nhà nước cũng có

nhanh hơn. Ngoài ra thì nhà nước cũng có những cái chính sách bổ sung nguồn lực tài chính cho nghiên cứu và đặc biệt là có những cái cơ chế ưu đãi về thuế, về tiền thuê đất để đầu tư các cái doanh

nghiệp đầu tư vào công nghệ cao này.

Với mục tiêu thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình của Việt Nam, tiến lên thành nước có thu nhập cao vào năm 2045 được đánh giá là có thể thực hiện được bởi một số tổ chức kinh tế uy tín trên thế giới như là World Bank. Họ tin á là mục

tiêu này của chúng ta sẽ thành công nếu như Việt Nam thực sự cải thiện được thể chế, xây dựng nhà nước phát quyền, minh bạch trách nhiệm và phát triển xanh bền vững. Tuy nhiên thì chúng ta cũng không

vững. Tuy nhiên thì chúng ta cũng không thể phủ nhận là mục tiêu này của Việt Nam cũng rất là tham vọng.

Bởi vì Việt Nam hiện đang là nước thu nhập trung bình thấp, mục tiêu vươn lên thành đất nước thu nhập trung bình cao vào trong vòng 20 năm nữa. Ngoài ra, từ việc ban hành chính sách đến triển khai trong thực tế rồi đến lúc xã hội thực sự

cảm nhận được thành quả luôn là một hành trình rất là dài. Và quan trọng hơn là kể cả khi một quốc gia có những cái chiến lược đúng đắng, nó cũng không có nghĩa là 100% kết quả sẽ thành công. Bởi

vì kết quả cuối cùng phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như là năng lực quản trị, khả năng thích nghi của doanh nghiệp và người dân, những biến động từ môi trường quốc tế và cả những điều không thể dự đoán trước được như là những sự kiện thiên nga đen. Vì vậy câu trả lời cho

câu hỏi liệu Việt Nam có thực sự vươn mình được trong kỷ nguyên tới hay là không? Mình nghĩ chắc sẽ chỉ rõ ràng

không? Mình nghĩ chắc sẽ chỉ rõ ràng trong 10 đến 20 năm nữa. Nhưng có một điều mình tin không hề thay đổi đó là bất kỳ dân tộc nào cũng khao khát được phát triển, được bứt phá, được viết lên một trang rực rỡ trong lịch sử của mình.

Và mình cũng vậy, mình hy vọng là trong 10 đến 20 năm nữa khi nhìn lại, chúng ta có thể nói rằng đây chính là giai đoạn mà đất nước Việt Nam, con người Việt Nam thật sự đã vươ mình. Và mình hiểu là ở giai đoạn chuyển mình của bất kỳ dân tộc

nào cũng sẽ có rất nhiều cơ hội mà mọi người có thể nắm bắt. Cho nên mình hy vọng là mọi người cũng có thể nắm bắt được những cơ hội cho chính mình trong giai đoạn quan trọng của đất nước này.

Và cảm ơn mọi người rất nhiều vì đã xem video đến giây phút này. Mình để tất cả những tài liệu mình nghiên cứu trong video này ở dưới description box, mọi người có thể check nha. Ngoài ra, toàn bộ đúc kết của video này đến từ sự nghiên cứu của mình dựa trên các tài

liệu công bố của chính phủ cho nên nó sẽ không thể nào sát sao và chi tiết bằng những chuyên gia trực tiếp soạn thảo và tham mưu cho chính phủ về những cái định hướng này được. Nên nếu mình nói là nếu

thôi là vô tình có chuyên gia nào đó xem video này thì em hy vọng là anh chị cô chú bác có thể comment thêm để không chỉ

em cháu con mà tất cả mọi người cũng có thể hiểu thêm về topic này nha. Cảm ơn

mọi người và hẹn gặp lại trong video lần sau.